ਬਾਲ ਦਿਵਸ ਕਿਵੇਂ ਮਨਾਈਏ - ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ 11 ਖ਼ਾਸ ਆਈਡੀਆ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਦਿਵਸ 14 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੇ ਸਨ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਾਚਾ ਨਹਿਰੂ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ ਫ਼ੈਂਸੀ ਡਰੈੱਸ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਖੇਡਾਂ, ਗਿੱਧੇ-ਭੰਗੜੇ ਵਾਲੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਲੱਡੂ-ਟੌਫ਼ੀਆਂ ਵੰਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਆਪ ਸਟੇਜ ’ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੈਨੇਡਾ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਕਈ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਿਨ ਯਾਦ ਰੱਖਦੇ ਹਨ — ਭਾਵਨਾ ਉਹੀ ਹੈ: ਇੱਕ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਣ।

ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਿਨ ਅਕਸਰ ਚਾਕਲੇਟ ਦੇ ਇੱਕ ਡੱਬੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਗਿਆਰਾਂ ਆਈਡੀਆ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲੱਗੇ ਕਿ ਅੱਜ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਸ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ — ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੁਫ਼ਤ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਆਮ ਸਕੂਲੀ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

1. ਦਿਨ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਬੱਚੇ ਦੇ ਹੱਥ

ਅੱਜ ਫ਼ੈਸਲੇ ਬੱਚਾ ਕਰੇ: ਨਾਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਆਲੂ ਪਰੌਂਠੇ ਬਣਨ ਜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ, ਕਿਹੜੇ ਪਾਰਕ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਹੜੀ ਖੇਡ, ਕਿਹੜੀ ਫ਼ਿਲਮ। ਤੁਸੀਂ ਬੱਸ ਖ਼ਰਚੇ ਦੀ ਹੱਦ ਅਤੇ ਸੌਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਤੈਅ ਕਰੋ, ਬਾਕੀ ਸਭ ਉਹਨਾਂ ਦਾ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਕੁਝ ਪਲੈਨ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਘੱਟ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਸੰਜੀਦਗੀ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।

2. ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਲਈ ਰੋਲ ਬਦਲੋ

ਬੱਚੇ ਮੰਮੀ-ਪਾਪਾ ਬਣ ਜਾਣ — ਮਦਦ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੌਖਾ ਸਨੈਕ ਬਣਾਉਣ, ਹੁਕਮ ਦੇਣ, ਹੋਮਵਰਕ ਚੈੱਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੌਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ। ਤੁਸੀਂ ਬੱਚੇ ਬਣੋ ਅਤੇ ਹਰ ਗੱਲ ’ਤੇ ਪੁੱਛੋ «ਕਿਉਂ?»। ਹਾਸਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਆਵੇਗਾ, ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਸਮਝ ਵੀ ਆਉਣਗੀਆਂ, ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਇਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨਗੇ।

3. ਇੱਕ ਗੀਤ ਜਿਸ ਦਾ ਹੀਰੋ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਹੋਵੇ

ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਬੜਾ ਚਾਅ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। AI Music ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਨਾਂ, ਉਮਰ ਅਤੇ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਪਸੰਦ ਹੈ ਦੱਸੋ — ਮਨਪਸੰਦ ਕਾਰਟੂਨ, ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਬੱਲਾ, ਪਾਇਲਟ ਬਣਨ ਦਾ ਸੁਪਨਾ। ਜਿਵੇਂ: «ਮੇਰੀ ਧੀ ਗੁਰਲੀਨ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਹੈ, ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਣਾ ਤੇ ਦਾਦੀ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਭਰਿਆ ਗੀਤ ਬਣਾਓ।» ਇਹ ਬੋਲ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ਖ਼ੁਸ਼ਨੁਮਾ ਧੁਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਗੀਤ ਪੰਜਾਬੀ, ਹਿੰਦੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਜਾਂ 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ ਮੁਫ਼ਤ ਹੈ। ਨਾਸ਼ਤੇ ਵੇਲੇ ਚਲਾਓ ਅਤੇ ਦੇਖੋ ਕਿੰਨੀ ਛੇਤੀ ਬੱਚਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ — «ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੋਰ!»

4. ਘਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਦੀ ਖੋਜ

ਘਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੋਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਪਰਚੀਆਂ ਲੁਕਾਓ, ਹਰ ਪਰਚੀ ਅਗਲੀ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਅਖ਼ੀਰ ’ਤੇ ਕੋਈ ਮਿੱਠੀ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਛੋਟਾ ਖਿਡੌਣਾ। ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਬਣਾਓ, ਵੱਡਿਆਂ ਲਈ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਜਾਂ ਸੌਖੇ ਸਵਾਲ। ਵੀਹ ਮਿੰਟ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਦਾ ਜੋਸ਼ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

5. ਮਿਲ ਕੇ ਕੁਝ ਬਣਾਓ

ਪਤੰਗ, ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਜਾਨਵਰ, ਗੱਤੇ ਦਾ ਘਰ, ਅਗਲੇ ਮੀਂਹ ਲਈ ਕਾਗਜ਼ ਦੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ, ਜਾਂ ਬੂਹੇ ਅੱਗੇ ਰੰਗੋਲੀ। ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਚੁਣੋ ਜੋ ਬੱਚਾ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖ ਸਕੇ ਜਾਂ ਵਰਤ ਸਕੇ, ਨਾ ਕਿ ਜੋ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਕੂੜੇਦਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ। ਜਿਸ ਦੁਪਹਿਰ ਮਾਂ ਜਾਂ ਪਿਓ ਫ਼ਰਸ਼ ’ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਬੈਠੇ, ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖ਼ਰੀਦੇ ਖਿਡੌਣੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਯਾਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

6. ਇੱਕ ਸੈਰ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੋਵੇ

ਕਪੂਰਥਲੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਪਾ ਗੁਜਰਾਲ ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ, ਛੱਤਬੀੜ ਚਿੜੀਆਘਰ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਰੌਕ ਗਾਰਡਨ, ਕੋਈ ਅਜਾਇਬਘਰ — ਜਾਂ ਬੱਸ ਉਹ ਪਾਰਕ ਜਿੱਥੇ ਬੱਚਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਥੋਂ ਤੁਸੀਂ ਅਕਸਰ ਕਾਹਲੀ ਵਿੱਚ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਰਫ਼ਤਾਰ ਬੱਚਾ ਤੈਅ ਕਰੇ। ਜੇ ਝੂਲੇ ਦੀ ਲਾਈਨ ਹੀ ਦਿਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੱਲ ਨਿਕਲੀ, ਤਾਂ ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।

7. ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਨਪਸੰਦ ਖਾਣਾ — ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ

ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਜੇ ਕੁਝ ਵੀ ਚੁਣ ਸਕਦਾ ਤਾਂ ਕੀ ਖਾਂਦਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਕੱਠੇ ਬਣਾਓ: ਛੋਲੇ-ਭਟੂਰੇ, ਪਾਵ ਭਾਜੀ, ਨੂਡਲਜ਼, ਤਵੇ ਵਾਲਾ ਪੀਜ਼ਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲੀ ਕੰਮ ਦਿਓ — ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਧੋਣੀਆਂ, ਆਟਾ ਗੁੰਨ੍ਹਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ, ਸਜਾਵਟ। ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਬਣਾਈ ਚੀਜ਼ ਖਾਣਾ ਬੱਚੇ ਲਈ ਮਾਣ ਵਾਲਾ ਪਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

8. ਅਜਿਹਾ ਤੋਹਫ਼ਾ ਜੋ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਧੇ

ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਖਿਡੌਣੇ ਦੀ ਥਾਂ ਕੁਝ ਟਿਕਾਊ ਚੁਣੋ: ਪਹਿਲੇ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਦੇ ਲਿਖੇ ਸੁਨੇਹੇ ਵਾਲੀ ਕਿਤਾਬ, ਸੌਖੀ ਸਾਇੰਸ ਕਿੱਟ, ਸਕੈੱਚਬੁੱਕ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਰੰਗ, ਜਾਂ ਨਿੰਮ-ਅਮਰੂਦ ਦਾ ਬੂਟਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੱਚਾ ਆਪ ਲਾਵੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇਵੇ। ਬੂਟਾ ਜਾਂ ਕਿਤਾਬ ਇਸ ਬਾਲ ਦਿਵਸ ਦੀ ਯਾਦ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

9. ਯਾਦਾਂ ਦਾ ਡੱਬਾ

ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੋ ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਲਿਖ ਲਓ: ਸਭ ਤੋਂ ਪੱਕਾ ਦੋਸਤ ਕੌਣ ਹੈ, ਮਨਪਸੰਦ ਖਾਣਾ ਕੀ ਹੈ, ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ ਕੀ ਬਣਨਾ ਹੈ, ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੀ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹੇਗਾ। ਇਹ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਅਗਲੇ ਬਾਲ ਦਿਵਸ ’ਤੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਰੱਖ ਦਿਓ। ਹਰ ਸਾਲ ਅਜਿਹਾ ਕਰੋ ਤਾਂ ਬਚਪਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਮੋਲ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

10. ਲੋੜਵੰਦ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵੰਡੋ

ਬਾਲ ਦਿਵਸ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵੀ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਪੜ੍ਹਾਈ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਖੇਡਣ ਦਾ ਹੱਕ। ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਇਸ ਦਿਨ ਨੇੜਲੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਬਾਲ ਘਰ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਖਿਡੌਣੇ ਜਾਂ ਕਾਪੀਆਂ-ਪੈਨਸਿਲਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਬੱਚਾ ਆਪ ਚੁਣੇ ਕਿ ਕੀ ਦੇਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਦਿਨ ਉਹ ਸਿਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੋਈ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਸਿਖਾ ਸਕਦਾ।

11. ਦੱਸੋ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ

ਸੌਣ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪੱਕੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸੋ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ — ਸਿਰਫ਼ ਨੰਬਰ ਜਾਂ ਇਨਾਮ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ: ਕਿਵੇਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੰਡਦਾ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਹਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਕਿੰਨਾ ਬਹਾਦਰ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਤੋਹਫ਼ਾ ਉਹ ਉਮਰ ਭਰ ਨਾਲ ਰੱਖਣਗੇ।

ਸਾਦਗੀ ਨਾਲ ਮਨਾਓ

ਬਾਲ ਦਿਵਸ ਲਈ ਨਾ ਵੱਡੇ ਬਜਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਨਾ ਮੁਕੰਮਲ ਯੋਜਨਾ ਦੀ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੁਹਾਡਾ ਧਿਆਨ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: ਮਾਂ-ਪਿਓ ਜੋ ਫ਼ੋਨ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਦੇਣ, ਸਕੂਲ ਦੀ ਲੰਮੀ ਕਹਾਣੀ ਪੂਰੀ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਦਿਲੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ। ਤੁਸੀਂ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਆਈਡੀਆ ਚੁਣੋ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਰੱਖੋ।