ભાઈ માટે ગીત — એ વાતો જે ક્યારેય મોઢે ન કહી

નાનપણમાં એક જ સાઇકલ માટે ઝઘડ્યા, થાળીમાંની છેલ્લી પૂરી માટે ખેંચતાણ કરી, અને પપ્પાના ઠપકાથી એકબીજાને બચાવ્યા — ભાઈ સાથેનો સંબંધ શબ્દોમાં ભાગ્યે જ બંધાય છે. એ તમને ત્યારથી ઓળખે છે જ્યારે તમારો કોઈ અભિપ્રાય પણ નહોતો. છતાં એના જીવનના મોટા દિવસો આવે ત્યારે મોટે ભાગે એક ઝટપટ મેસેજ જ જાય છે: “અભિનંદન, ભાઈ.”

ગીત એ દિવસોને જોઈતું વજન આપે છે. થોડી લીટીઓમાં લખો: પ્રસંગ શો છે, તમે બંનેએ સાથે શું શું જોયું, અને આજે એને શું કહેવું છે. શબ્દો, ધૂન, સાચો અવાજ અને કવર ચિત્ર લગભગ એક મિનિટમાં તૈયાર થાય છે. રક્ષાબંધને રાખડી સાથે, ભાઈબીજે જમણ પછી, એની જાન નીકળે એ પહેલાં કે એરપોર્ટ પર છૂટા પડતી વખતે વગાડો — ગીત એ કહી દેશે જે તમે વરસોથી ગળામાં રોકી રાખ્યું છે.

• એનાં લગ્ન. પીઠી કે સંગીત સંધ્યામાં બહેન કે ભાઈ તરફથી ગીત — માઇક પકડીને ભાષણ આપવા કરતાં ઘણું સહેલું.
• રક્ષાબંધન અને ભાઈબીજ. રાખડી અને મીઠાઈની થાળી સાથે ગીત વગાડો; પરદેશ વસતા ભાઈને ભેટ તરીકે મોકલો, જે તહેવારના દિવસે જ ખૂલે એ રીતે સીલ કરીને.
• ભણવા કે કામે પરદેશ જાય ત્યારે. વિદાયની સાંજે, જ્યારે ઘર સગાંથી ભરેલું હોય અને એ સામે કંઈ બોલી ન શકે.
• એ પપ્પા બને ત્યારે. એક અંતરો નવા બાળક માટે, એક એ ભાઈ માટે જે કાલ સુધી પોતે જ ઘરનું તોફાની બાળક હતો.
• લાંબા અબોલા પછી. જે દરવાજો મેસેજથી નથી ખૂલતો, એ ગીત ખોલી શકે.

જે સંગીત તમે સાથે સાંભળ્યું એ જ પસંદ કરો. નાનપણમાં ટેપ રેકોર્ડર માટે ઝઘડતા હો તો ત્યાં જ પાછા જાઓ: ગરબા પર ઝૂમનાર ભાઈ માટે ગરબા-ફ્યુઝન, દરેક રૅપ મોઢે રાખનાર માટે હિપ-હોપ, લગ્નમાં બધાં સાથે ગાય એ માટે પૉપ. બહેન તરફથી ગીત હોય તો હૂંફાળી અકુસ્ટિક ધૂન અને એક ચીડવતો અંતરો મોટે ભાગે સરસ બેસે; બે ભાઈઓ જોરદાર ધૂન પસંદ કરે અને ભાવુક વાત છેલ્લા અંતરામાં સંતાડે. જે પણ પસંદ કરો, એક સાચી લીટી — એ તમારા માટે કેમ મહત્ત્વનો છે — દસ ચતુર લીટીઓ કરતાં વધુ ઊંડી ઊતરે છે.